Nature photography by Dragisa Savic Nature photography by Dragisa Savic

Nature Photography by Dragiša Savić

 

MENU

   
 
 

Epipactis helleborine (L.) Cr. - kalužđarka

« previous thunbnails next »

 
 

 
 

 Fruška gora (Glavica), 2004.

 
 

 
 

 Fruška gora (Glavica), 2015.

 
 

 
 

 Fruška gora (Glavica), 2015.

 
     
   

Višegodišnja biljka. Rizom kratak, prilično debeo, na poprečnom preseku okruglast, pored cvetnog nekada se razvijaju i sterilni izdanci; korenovi mesnati, beličasti. Stabljika visoka 20-60 (90) cm, uspravna, katkad po malo vijugava, u donjem delu gola, u gornjem delu u predelu cvasti ± pokrivena maljama, zelena ili u gornjem delu ljubičasta, pri osnovi sa kratkim, svetlo mrkim listovima u vidu rukavca. Listovi okruglasti, čiroko jajasti do izduženo lancetasti, na vrhu šiljati, ± strče, na srednjem delu stabljike najveši, po pravilu duži od internodija, tamnozeleni, na naličju ili sa obe strane duž nerava i oboda rapavi i pokriveni dlakama, mlitavi, osnovom ± obuhvataju stabljiku, gornji su slični braktejama. Cvast klasolika, rastresita, većinom izdužena, ± orijentisana na jednu stranu, sastavljena od brojnih cvetova. Ovi su zelenkasti do bledo crvenkasti, ređe beli, mirisni, pre cvetanja vise. Brakteje široko linearne do lancetaste, šiljate, sa mnogo nerava, strče ili su naniže povijene, obično iste dužine ili ispod donjih cvetova do 3 puta duže od cvetova. Plodnici većinom izduženi, šestorebrasti, pokriveni kratkim dlakama ili goli. Listići perigona u početku zvonasto raspoređeni, na kraju rašireno strče, jajasti do široko lancetasti, dugački 8-12 mm, ± goli; spoljašnji zelenkasti, obično šiljati, vrhom unazad povijeni, sa 3-5 nerava, od kojih su bočni delimično prozirni, dok je središnji hrptenasto istaknut; bočni unutrašnji listići su katkad kraći od spoljašnjih, šiljati, hrptenasti, većinom bledo ljubičasti. Labelum crvenkast, strči, u odnosu na plodnik stoji pod tupim uglom, kraći od ostalih listića perigona, dvočlan, zadnji deo skoro poluloptast, sa unutrašnje strane purpurnomrke boje, spreda sa uzanim otvorom koji se nadovezuje na prednji režanj; prednji režanj strči, nepokretan, većinom bledo ljubičaste boje, srcastog ili jajastog oblika, na vrhu šiljat, duž oboda ± fino nazubljen, pri osnovi obično sa 2 glatke guke. Ginostemijum žućkastozelen. Antera široka, skoro trouglasta, žućkasta. Plod izduženo obrnuto jajast, dugačak oko 11 mm, širok oko 6 mm, visi na dršci. Cveta od juna do avgusta.

Raste u listopadnim šumama, šumskim progalama i šikarama. Oprašuje se entomofilijom; cvetovi proizvode nektar koji se nakuplja na dnu hipohila; oprašuju ih uglavnom socijalne ose prilikom sakupljanja nektara.

 

   

Copyright © Dragiša Savić. All rights reserved.