Nature photography by Dragisa Savic Nature photography by Dragisa Savic

Nature Photography by Dragiša Savić

 

MENU

     
 

Atropa belladonna L. - velebilje   

« previous thunbnails next »

 
 

 
 

Fruška gora (Crni čot), 2005.

 
 
 

 
 

Fruška gora (Crni čot), 2005.

 
 
     
   

Višegodišnja biljka sa vretenastim, debelim, razgranatim, spolja braonkastožućkastim rizomom. Stabljika uspravna, 0,5-2 m visoka, u gornjem delu granata, sa slabo istaknutim rebrima, pri vrhu sa žlezdanim dlakama, zelena ili ± prljavo crvenoljubičasta. Listovi jajasti, izduženo jajasti ili eliptični, po obodu celi, zašiljeni, ređe šiljati, postepeno se sužavaju u kratku lisnu dršku, tamnozeleni, goli ili, dok su još mladi, sa žlezdanim dlakama; u donjem delu stabljike naizmenični, u gornjem po dva zajedno u istom pršljenu, s tim što je jedan veći, oko 15 (22) cm dug a 8 (11) cm širok, a drugi manji, oko 7 cm dug a oko 3,5 cm širok (pojava anizofilije). Cvetovi pojedinačni, ređe po dva u pazuhu ili naspram listova, na peteljkama nadole povijenim i pokrivenim žlezdanim dlakama. Čašica sa 5 trouglasto-jajastih režnjeva na vrhu zašiljenih, sa žlezdanim dlakama, na plodu se zadržava, malo se povećava i zvezdasto raširi. Krunica oko 2-3 cm duga, sa kratkim ovalnim režnjevima, spolja prljavo tamnoljubičasta, iznutra pri vrhu prljavo braonkasta, pri dnu prljavožuta, s crvenoljubičastim nervima. Prašnika 5, prašni konci pri vrhu povijeni, pri osnovi prošireni, i dlakavi. Tučak obično nešto duži od prašnika; plodnik jajolik, nalazi se na prstenastom zadebljanju, dvook, sa brojnim semenim zamecima; stubić končast pri vrhu zelenkast, u donjem delu ljubičast; žig dvodel, zelenkast. Plod loptasta, u promeru oko 1,5 cm bobica, prvo zelena, a kad sazri crna, sjajna, sočna, sa sokom ljubičaste boje. Semena bubrežasta do jajasta, čvrsta, po površini mrežasto jamičasta, mrke boje u promeru 1,5-2 mm. Cveta od juna do avgusta.

Najčešće se pojavljuje u području bukovih šuma, brdskog i planinskog pojasa; i to raste: po obodu, na krčevinama, požarištima i u svetlijim bukovim šumama, ređa je u hrastovim; najbolje uspeva na šumskom zemljištu bogatom humusom.

Cela biljka je otrovna, jer sadrži alkaloide, i to: hiosciamin, atropin, skopolamin, beladonin. Velebilje se odavno koristi kao lekovita biljka, upotrebljavaju se listovi i podzemni organi. Od njih se izrađuju razni galenski preparati, a farmaceutska industrija ekstrahuje čiste alkaloide.

 
   

Copyright © Dragiša Savić. All rights reserved.